Link do uproszczonego kalkulatora POBE przez Polski Alarm Smogowy: TUTAJ
Rys. 1. Przykładowe roczne koszty ogrzewania nowego budynku jednorodzinnego o powierzchni 150 m2, zrealizowanego zgodnie z minimum wymogów Warunków Technicznych 2021 (EU = 55 kWh/(m2 · rok)), wraz z kosztem przygotowania ciepłej wody użytkowej dla 4-osobowej rodziny. Dane uwzględniają koszty energii w III kwartale 2026 r.
Rys. 2. Przykładowe roczne koszty ogrzewania budynku jednorodzinnego o powierzchni 150 m², o zapotrzebowaniu na energię użytkową do ogrzewania EU 80 kWh/(m²·rok), wraz z kosztem przygotowania ciepłej wody użytkowej dla 4-osobowej rodziny. Dane uwzględniają koszty energii w III kwartale 2026 r.
Rys. 3. Przykładowe roczne koszty ogrzewania budynku jednorodzinnego o powierzchni 150 m2, o niskim standardzie energetycznym (EU 140 kWh/(m2 · rok)), wraz z kosztem przygotowania ciepłej wody użytkowej dla 4-osobowej rodziny. Dane uwzględniają koszty energii w III kw. 2026 r.
Rys. 4. Przykładowe roczne koszty ogrzewania budynku jednorodzinnego o powierzchni 150 m2 w standardzie energetycznym EU 80 kWh/(m2 · rok). W zestawieniu uwzględniono różną sprawność kotłów oraz różną sezonową efektywność energetyczną (SCOP) pomp ciepła. Dane uwzględniają koszty energii w III kw. 2026 r.
Najnowsze zestawienie kosztów ogrzewania przygotowane przez Porozumienie Branżowe na Rzecz Efektywności Energetycznej POBE pokazuje, że w III kwartale 2026 r. pompy ciepła pozostają w tym zakresie jednymi z najbardziej konkurencyjnych rozwiązań i to nie tylko w przypadku urządzeń korzystających z OZE.
Analiza POBE odnosi się do przykładowego domu jednorodzinnego, uwzględniając kilka standardów energetycznych budynku oraz różne systemy ogrzewania. Pozwala dzięki temu pokazać nie tylko koszt zakupu energii lub paliwa, ale przede wszystkim porównać rachunki za tę samą usługę – ogrzewanie budynku oraz przygotowanie ciepłej wody użytkowej.
Najniższe koszty roczne można uzyskać w nowym domu jednorodzinnym z pompą ciepła – na poziomie 2,5-3 tys. zł rocznie. Dzięki instalacji fotowoltaicznej mogą być one jeszcze niższe.
Nowy budynek o typowym standardzie energetycznym
W nowym budynku jednorodzinnym o powierzchni 150 m², który spełnia uśrednione wymagania warunków technicznych WT 2021, charakteryzując się zapotrzebowaniem na energię użytkową do ogrzewania EU=55 kWh/(m²·rok), roczne wydatki na ogrzewanie i przygotowanie ciepłej wody (dla czterech mieszkańców) wahają się w zakresie od 2560 zł do 8540 zł zależnie od wybranego rozwiązania grzewczego. Według najnowszej analizy POBE wyglądają one następująco:
2560 zł – gruntowa pompa ciepła z ogrzewaniem podłogowym (SCOP=4,3, czyli osiąga średnią roczną efektywność 430 proc.),
3010 zł – pompa ciepła powietrze-woda z ogrzewaniem podłogowym (SCOP=3,66, czyli osiąga średnią roczną efektywność 366 proc.),
4840 zł – kondensacyjny kocioł na gaz ziemny z ogrzewaniem podłogowym (sprawność średnio 94 proc.),
4610 zł – kocioł na propan z grzejnikami (sprawność średnio 91 proc.),
6750 zł – kocioł na pellet z grzejnikami (sprawność średnio 83 proc.),
7830 zł – kocioł olejowy z grzejnikami (sprawność średnio 90 proc.),
8540 zł – kocioł elektryczny z grzejnikami (sprawność średnio 96 proc.).
Dodatkowo, przy wykorzystaniu instalacji fotowoltaicznej o mocy 4 kWp, działającej w systemie netbillingu, można obniżyć roczny koszt ogrzewania i przygotowania ciepłej wody przez pompę ciepła − do 1562 zł dla pompy gruntowej i do 1974zł dla pompy powietrze-woda. W porównaniu np. z kotłem na pellet, który generuje wydatki na poziomie 6750 zł rocznie, oznacza to redukcję kosztów odpowiednio o około 77 proc. i 70 proc.
Rys. 1. Przykładowe roczne koszty ogrzewania nowego budynku jednorodzinnego o powierzchni 150 m2, zrealizowanego zgodnie z minimum wymogów Warunków Technicznych 2021 (EU = 55 kWh/(m2 · rok)), wraz z kosztem przygotowania ciepłej wody użytkowej dla 4-osobowej rodziny. Dane uwzględniają koszty energii w III kwartale 2026 r.
Starszy budynek o przyzwoitym standardzie energetycznym
Drugi analizowany przypadek to dom jednorodzinny o tej samej powierzchni (150 m²), ale starszy, zbudowany w czasie, gdy obowiązywały niższe wymogi w zakresie izolacyjności termicznej, choć na tle innych, starszych budynków ma on relatywnie dobry standard energetyczny. Jego zapotrzebowanie na energię użytkową jest na poziomie EU=80 kWh/(m²·rok), co odpowiada standardowi warunków technicznych WT 2017, a zarazem stanowi próg dofinansowania termomodernizacji w programie „Czyste Powietrze”.
To szczególnie ważny przypadek z punktu widzenia modernizacji istniejących budynków, dlatego przy niskotemperaturowych systemach grzewczych (kondensacyjny kocioł gazowy, pompa ciepła) POBE uwzględnia w swojej analizie również ich współpracę z grzejnikami z projektową temperaturą zasilania 55°C.W układzie z grzejnikami i zależnie od zastosowanego źródła ciepła, roczny koszt ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej w takim budynku wynosi:
6410 zł – kondensacyjny kocioł gazowy (sprawność średnio 91 proc.),
9090 zł – kocioł na pellet (sprawność średnio 84 proc.),
10 540 zł – kocioł olejowy (sprawność średnio 90 proc.),
11 560 zł – kocioł elektryczny (sprawność średnio 96 proc.).
Oznacza to, że nawet przy instalacji grzejnikowej wymagającej temperatury zasilania 55°C powietrzna pompa ciepła jest w analizowanym przypadku o około 22 proc. tańsza w eksploatacji od kotła gazowego, o około 45 proc. tańsza od kotła na pellet i o około 52 proc. tańsza od kotła olejowego. Przy gruntowej pompie ciepła korzyści są jeszcze większe: koszt jej eksploatacji jest o około 34 proc. niższy niż kotła na gaz ziemny, o 53 proc. niższy niż kotła na pellet i o 60 proc. niższy niż kotła na olej opałowy.
Można też policzyć z innej strony − na przykład, że ogrzewanie pelletem kosztuje w tym przypadku o około 81 proc. więcej niż powietrzną pompą ciepła z grzejnikami i ponad dwa razy tyle co gruntową pompą ciepła z grzejnikami.
Wniosek z analizy POBE jest jednoznaczny: w budynku w standardzie EU=80 kWh/(m²·rok) pompy ciepła pozostają bardzo konkurencyjne pod względem kosztów eksploatacji także w układach z grzejnikami.
Rys. 2. Przykładowe roczne koszty ogrzewania budynku jednorodzinnego o powierzchni 150 m², o zapotrzebowaniu na energię użytkową do ogrzewania EU 80 kWh/(m²·rok), wraz z kosztem przygotowania ciepłej wody użytkowej dla 4-osobowej rodziny. Dane uwzględniają koszty energii w III kwartale 2026 r.
Starszy budynek ze słabą izolacją
Analiza POBE obejmuje również bardziej wymagający przypadek – dom jednorodzinny (o pow. 150 m²) o wysokim zapotrzebowaniu na energię użytkową do ogrzewania, EU=140 kWh/(m²·rok). Wartość 140 kWh/(m²·rok) stanowi istotną granicę w programie Czyste Powietrze – najwyższy poziom dofinansowania jest dostępny dla budynków o zapotrzebowaniu powyżej 140 kWh/(m²·rok), przy spełnieniu pozostałych kryteriów programu.
Podobnie jak poprzednio, dla niskotemperaturowych źródeł ciepła uwzględniono ich współpracę z grzejnikami o projektowej temperaturze zasilania 55°C, co pozwoliło porównać opłacalność różnych systemów w tych samych warunkach pracy. Roczne koszty ogrzewania domu w układzie z grzejnikami oraz przygotowania ciepłej wody (dla czterech osób) wyglądają następująco:
9810 zł – kondensacyjny kocioł gazowy (sprawność średnio 92 proc.),
14 730 zł – kocioł na pellet (sprawność średnio 84 proc.),
17 050 zł – kocioł olejowy (sprawność średnio 90 proc.).
18 800 zł – kocioł elektryczny (sprawność średnio 96 proc.).
Oznacza to, że nawet w starszym budynku ze słabą izolacją (EU=140 kWh/(m²·rok)) i tradycyjną instalacją grzejnikową ogrzewanie powietrzną pompą ciepła jest o około 18 proc. tańsze od ogrzewania gazem ziemnym, o 45 proc. tańsze od ogrzewania pelletem oraz o 53 proc. tańsze niż olej opałowy. W przypadku gruntowej pompy ciepła różnice są jeszcze większe.
Wynik ten oczywiście nie oznacza, że każdy słabo zaizolowany budynek można bezpośrednio wyposażyć w pompę ciepła – konieczne są prawidłowe obliczenia zapotrzebowania na moc, sprawdzenie instalacji grzewczej i wymaganej temperatury zasilania. Pokazuje jednak, że wysokie zapotrzebowanie na energię budynku samo w sobie nie przesądza o nieopłacalności pompy ciepła.
To ważna konkluzja, ponieważ podważa dość często powtarzaną tezę, że pompa ciepła jest ekonomicznie uzasadniona wyłącznie w nowych budynkach z ogrzewaniem podłogowym. Przy prawidłowym doborze urządzenia i wykonaniu instalacji również system grzejnikowy pracujący z projektową temperaturą zasilania 55°C może zapewnić konkurencyjne koszty eksploatacji.
Przedstawione zestawienie pokazuje też, dlaczego porównywanie ceny kilowatogodziny energii elektrycznej z ceną energii zawartej w gazie czy pellecie drzewnym nie wystarczy do oszacowania kosztów ogrzewania. O rachunku decyduje przede wszystkim sprawność urządzenia grzewczego i całego systemu oraz to, ile energii/paliwa trzeba będzie kupić od dystrybutora, by dostarczyć do swojego domu tą samą ilość użytecznego ciepła.
Rys. 3. Przykładowe roczne koszty ogrzewania budynku jednorodzinnego o powierzchni 150 m2, o niskim standardzie energetycznym (EU 140 kWh/(m2 · rok)), wraz z kosztem przygotowania ciepłej wody użytkowej dla 4-osobowej rodziny. Dane uwzględniają koszty energii w III kw. 2026 r.
Wyższa efektywność energetyczna – niższe koszty
Średnia sezonowa efektywność energetyczna (SCOP) pomp ciepła z zasady jest kilkukrotnie wyższa niż średnia sprawność urządzeń grzewczych spalających paliwa. Oznacza to, że z każdej jednostki pobranej energii pompy ciepła dostarczają kilkukrotnie więcej ciepła – im wyższe jest SCOP, tym więcej. Wartości SCOP uzyskiwane przez pompy ciepła mogą się jednak różnić zależnie warunków, a to, jak pokazują analizy POBE, ma istotny wpływ na koszty eksploatacji.
Przykładowo, dla budynku o powierzchni 150 m2 i zapotrzebowaniu na energię użytkową na poziomie 80 kWh/(m²·rok), roczny koszt ogrzewania pompą ciepła przy taryfie elektrycznej G12w wynosi:
5008 zł przy SCOP=2,5,
4173 zł przy SCOP=3,0,
3577 zł przy SCOP=3,5,
3130 zł przy SCOP=4,0,
2782 zł przy SCOP=4,5,
2504 zł przy SCOP=5,0.
Rys. 4.Przykładowe roczne koszty ogrzewania budynku jednorodzinnego o powierzchni 150 m2 w standardzie energetycznym EU 80 kWh/(m2 · rok). W zestawieniu uwzględniono różną sprawność kotłów oraz różną sezonową efektywność energetyczną (SCOP) pomp ciepła. Dane uwzględniają koszty energii w III kw. 2026 r.
Dowolny kocioł grzewczy z 1 kWh energii zawartej w paliwie dostarcza mniej niż 1 kWh użytecznego ciepła, ponieważ część energii jest tracona w procesie spalania i odprowadzana ze spalinami. Pompa ciepła działa inaczej, przy SCOP równym 4,0 z 1 kWh pobranej energii elektrycznej dostarcza średniorocznie około 4 kWh ciepła, z czego około 3 kWh pozyskuje z otoczenia gruntu, powietrza lub wody.
W przypadku nowych gruntowych pomp ciepła o klasie energetycznej A+++ współpracujących z wodnym ogrzewaniem podłogowym średnia sezonowa efektywność ogrzewania SCOP może wynosić 4,6-6,3. Z kolei przy współpracy z instalacjami grzejnikowym, nowe, najlepsze modele pomp ciepła zarówno powietrznych, jak i gruntowych, o klasach energetycznych A+++, mogą osiągać SCOP wyraźnie powyżej wartości 3,8, a coraz częściej w okolicach 4,0 i wyżej.
Wysoki SCOP nie jest przy tym zjawiskiem wyjątkowym i dotyczy też powszechnie pomp ciepła typu powietrze-powietrze. Około 84 proc. spośród około 30 tys. modeli pomp ciepła typu powietrze-powietrze zarejestrowanych w europejskiej bazie EPREL osiąga efektywność sezonową SCOP na poziomie 4,0 lub wyższym. W przypadku klasy energetycznej A++ SCOP jest wyższe niż 4,6, a przy klasie A+++ przekracza wartość 5,1.
Pokazuje to, jak duże znaczenie mają prawidłowy dobór urządzenia, odpowiednia temperatura zasilania instalacji, regulacja systemu oraz jakość wykonania. Pompa ciepła nie powinna być oceniana wyłącznie przez pryzmat samej technologii – o końcowych rachunkach w dużym stopniu decyduje jakość całej instalacji i prawidłowy dobór technologii pompy ciepła.
Porównanie kosztów ogrzewania domu o różnym standardzie energetycznym pokazuje również fundamentalną rolę efektywności energetycznej samego budynku. Mniejsze zapotrzebowanie na ciepło obniża rachunki przy każdej technologii, ale w przypadku elektryfikacji ogrzewania dodatkowo zmniejsza moc potrzebnego urządzenia i obciążenie systemu elektroenergetycznego. Dlatego modernizacja budynku, obniżenie temperatury zasilania instalacji i zastosowanie wysokoefektywnej pompy ciepła powinny być traktowane jako elementy jednego procesu.
Od pojedynczego urządzenia do zintegrowanego systemu energetycznego budynku
Wyniki analizy POBE wskazują kierunek, w którym powinny rozwijać się programy wsparcia. Coraz większą rolę odgrywa nie pojedyncze urządzenie grzewcze, lecz integracja pompy ciepła z fotowoltaiką, magazynem energii, automatyką budynkową i odpowiednią taryfą energii elektrycznej.
Takie podejście pozwala nie tylko ograniczać rachunki gospodarstwa domowego, ale również zwiększać autokonsumpcję energii z OZE oraz przesuwać pobór energii na okresy korzystniejsze dla systemu elektroenergetycznego.
Najnowsze zestawienie POBE pokazuje więc dwie rzeczy jednocześnie: efektywność energetyczna budynku pozostaje podstawą niskich kosztów ogrzewania, a wysokoefektywne pompy ciepła – szczególnie połączone z lokalną produkcją energii elektrycznej – są dziś jednym z najbardziej konkurencyjnych ekonomicznie rozwiązań grzewczych.
Analiza POBE dostarcza wartości porównawczych
POBE podkreśla, że przedstawione zestawienia służą przede wszystkim porównaniu różnych technologii w identycznych warunkach obliczeniowych, a nie prognozowaniu rachunku dla konkretnego gospodarstwa domowego. Rzeczywiste zużycie energii zależy m.in. od lokalizacji budynku, temperatury w pomieszczeniach utrzymywanej przez mieszkańców, sposobu korzystania z ciepłej wody, jakości wykonania budynku i instalacji oraz warunków pogodowych w konkretnym sezonie.
Istotnym ograniczeniem obecnej metodyki zawartej w audytach energetycznych i świadectwach charakterystyki energetycznej (przyjętej w obliczeniach POBE) jest również wykorzystanie mocno nieaktualnych lat meteorologicznych. W zestawieniu z warunkami pogodowymi obserwowanymi w Polsce w ostatnich 20 latach stosowane dane klimatyczne mogą w wielu przypadkach prowadzić do zawyżenia obliczeniowego zapotrzebowania na ogrzewanie nawet o 40-50 proc. Oznacza to, że rzeczywiste koszty ogrzewania konkretnego budynku mogą być odpowiednio niższe.
Nie zmienia to jednak zasadniczej wartości zestawienia: wszystkie technologie są porównywane dla tego samego zapotrzebowania na ciepło.
Ceny paliw przyjęte w analizie POBE
Dane dotyczące cen paliw stałych pochodzą z raportu Polskiego Alarmu Smogowego (PAS) z września 2026 r., przygotowanego przez Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej CEM. Badanie cen zostało przeprowadzone z wykorzystaniem techniki typu „mystery calling” – osoby dzwoniące do składów opału podawały się za klientów planujących zakup. Kontroli poddano po dwa składy z każdego województwa – w całej Polsce 32 składy opału zlokalizowane w różnych miejscowościach. Analizując ceny węgla sprawdzano cenę granulatu węglowego („groszek”). W przypadku pelletu drzewnego brano pod uwagę najtańsze w ofercie danego dystrybutora certyfikowane paliwo w klasie A1.
Ceny energii elektrycznej i gazu przyjęte do analizy kosztów ogrzewania zostały uśrednione. W przypadku energii elektrycznej uwzględniono popularną dwustrefową i weekendową taryfę energetyczną G12w, przyjmując średnią cenę dla różnych dostawców. W analizie nie wzięto pod uwagę kosztów obsługi urządzeń grzewczych − mają one znaczenie zwłaszcza przy eksploatacji kotłów na paliwo stałe.
Źródło: Porozumienie Branżowe na Rzecz Efektywności Energetycznej POBE
Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie uruchamia nowe studia podyplomowe „Projektowanie i integracja systemów HVAC oraz OZE w budynkach”. Program powstał z myślą o inżynierach, którzy chcą spojrzeć na energetykę budynku szerzej – nie przez pryzmat pojedynczego urządzenia, ale współpracy ogrzewania, chłodzenia, wentylacji, pomp ciepła, fotowoltaiki, magazynów energii i automatyki BMS. W tworzenie koncepcji studiów od początku zaangażowana była również Polska Organizacja Rozwoju Technologii Pomp Ciepła PORT PC.
Transformacja energetyczna budynków coraz wyraźniej zmienia sposób myślenia o ich projektowaniu i modernizacji. Pompa ciepła, instalacja fotowoltaiczna, magazyn energii czy system wentylacji mechanicznej mogą być bardzo efektywnymi technologiami, ale o końcowym rezultacie decyduje przede wszystkim sposób ich doboru i wzajemnej integracji.
To właśnie założenie stało się podstawą nowych studiów podyplomowych organizowanych przez Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska AGH w Krakowie. Pierwsza edycja rozpocznie się w październiku 2026 r. Studia potrwają dwa semestry i będą realizowane stacjonarnie na kampusie AGH. Program obejmuje 192 godziny dydaktyczne, w tym 108 godzin zajęć praktycznych, projektowych i warsztatowych.
Pompa ciepła jako część większego systemu
Osią programu studiów jest system energetyczny budynku – od określenia zapotrzebowania na energię, przez dobór instalacji HVAC i źródła ciepła, po lokalną produkcję energii elektrycznej, jej magazynowanie, automatykę oraz zarządzanie energią.
Pompy ciepła są obecne w programie studiów w kilku różnych kontekstach. Uczestnicy będą zajmować się m.in. projektowaniem instalacji centralnego ogrzewania i c.w.u. z wykorzystaniem pomp ciepła, analizą sezonowej efektywności systemów HVAC, współpracą pomp ciepła z instalacjami fotowoltaicznymi i magazynami energii oraz ich integracją z automatyką BMS i systemami EMS.
Istotnym elementem jest również efektywna elektryfikacja budynków. W ramach programu analizowane będą systemy, w których energia elektryczna staje się podstawowym nośnikiem energii dla ogrzewania, chłodzenia i innych procesów energetycznych, a lokalne OZE, magazynowanie i inteligentne sterowanie pozwalają ograniczać zapotrzebowanie na energię zewnętrzną i lepiej zarządzać jej poborem.
Projektowanie zamiast samej teorii
Studia mają wyraźnie praktyczny charakter. Uczestnicy będą pracować nad problemami odpowiadającymi rzeczywistym zadaniom projektowym i inwestycyjnym: wykonywać bilanse cieplne i energetyczne, analizować warianty modernizacji, przygotowywać koncepcje instalacji HVAC i OZE oraz oceniać ich efekty energetyczne, ekonomiczne i środowiskowe.
Nauka i doświadczenie branży
Założeniem studiów jest połączenie kompetencji pracowników kilku wydziałów AGH z doświadczeniem osób bezpośrednio związanych z rynkiem HVAC i OZE. W zespole prowadzącym zajęcia znajduje się również Paweł Lachman, Prezes Zarządu PORT PC i koordynator POBE, który był jednym ze współinicjatorów powstania kierunku. Porozumienie Branżowe Na Rzecz Efektywności Energetycznej objęło patronat merytoryczny nad studiami.
Obecność praktyków ma służyć przede wszystkim pokazaniu rzeczywistych uwarunkowań projektowania, wykonawstwa i eksploatacji instalacji. Program łączy perspektywę różnych specjalności – projektanta instalacji, audytora energetycznego, specjalisty od pomp ciepła, fotowoltaiki, automatyki czy zarządzania energią.
Dla kogo są studia?
Program jest skierowany do osób z wykształceniem inżynierskim. W szczególności do projektantów i inżynierów instalacji sanitarnych, specjalistów HVAC i pomp ciepła, audytorów energetycznych, inżynierów budownictwa, energetyki i inżynierii środowiska, a także pracowników firm wykonawczych, doradczych i technologicznych oraz osób odpowiedzialnych za zarządzanie energią w budynkach i przedsiębiorstwach.
Pierwsza edycja już w październiku
Pierwsza edycja studiów rozpocznie się w październiku 2026 r. Szczegółowy program, informacje organizacyjne oraz formularz rekrutacyjny dostępne są na stronie studiów: oze-hvac.agh.edu.pl
Dom niemal bez rachunków za energię, ogrzewanie i ciepłą wodę przestaje być futurystyczną wizją. Podczas XIV Kongresu PORT PC zaprezentowana zostanie koncepcja budynku, który może stać się praktycznym standardem w Polsce – zgodnym z wymaganiami Unii Europejskiej po 2030 r. i gotowym do współpracy z nowoczesnym systemem energetycznym. Odpowiedzią jest „Dom bez rachunków 2.0”: gotowy, zoptymalizowany model domu jednorodzinnego w standardzie energetycznym EU30, stworzony z myślą o polskich warunkach i prowadzący wprost do unijnej koncepcji budynków bezemisyjnych ZEB.
Dom niemal bez rachunków za energię, ogrzewanie i ciepłą wodę przestaje być futurystyczną wizją. Podczas XIV Kongresu PORT PC zaprezentowana zostanie koncepcja budynku, który może stać się praktycznym standardem w Polsce – zgodnym z wymaganiami Unii Europejskiej po 2030 r. i gotowym do współpracy z nowoczesnym systemem energetycznym. Odpowiedzią jest „Dom bez rachunków 2.0”: gotowy, zoptymalizowany model domu jednorodzinnego w standardzie energetycznym EU30, stworzony z myślą o polskich warunkach i prowadzący wprost do unijnej koncepcji budynków bezemisyjnych ZEB.
Koncepcja „Domu bez rachunków 2.0” będzie jednym z głównych tematów XIV Kongresu PORT PC, który odbędzie się 17–18 czerwca w Mszczonowie. Tegoroczne wydarzenie to również okazja do świętowania jubileuszu 15-lecia Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła. Wśród wiodących tematów Kongresu znajdą się: rewolucja elektrotechnologiczna, integracja systemowa, nowe strategie UE dotyczące elektryfikacji budynków oraz praktyczne zastosowania pomp ciepła w nowoczesnym systemie energetycznym.
Kluczowe raporty i strategie
Punktem wyjścia Kongresu PORT PC będzie premiera polskiej wersji raportu EMBER „Electrotech Revolution”, opublikowanego jesienią ubiegłego roku. Raport ten przekonuje, że dziś w transformacji energetycznej nie chodzi już tylko o zastępowanie jednego paliwa innym, ale o wdrażanie pakietu znacznie bardziej efektywnych technologii elektrycznych. Pompy ciepła, samochody elektryczne, fotowoltaika, magazyny energii i inteligentne zarządzanie energią, funkcjonując jako spójny system, stały się fundamentem nowej rewolucji przemysłowej.
Do raportu EMBER odniosą się m.in. przedstawiciele Polskich Sieci Elektroenergetycznych, którzy zaprezentują najnowsze kierunki rozwoju KSE w kontekście elektryfikacji ogrzewania i przekształceń w polskim systemie energetycznym. Poznamy też stanowisko Banku Światowego, którego reprezentant, nawiązując do Krajowego Raportu Klimatyczno-Rozwojowego (CCDR) dla Polski, omówi kwestie przyszłej integracji budynków z systemem energetycznym.
Kolejna sesja będzie mieć postać debaty poświęconej dwóm nowym i niezwykle ważnym dla branży strategiom Komisji Europejskiej – strategii elektryfikacji (Electrification Action Plan) oraz strategii ogrzewania i chłodzenia (Heating and Cooling Strategy). Prace nad tymi dokumentami będą sfinalizowane w najbliższych tygodniach. W obu pompom ciepła przypisuje się zasadniczą rolę, a stawką jest bezpieczeństwo energetyczne oraz konkurencyjność gospodarki. Temat niezwykle ważny i aktualny, zwłaszcza w obliczu kolejnego kryzysu geopolitycznego wpływającego na ceny paliw i bezpieczeństwo energetyczne Europy.
Od „Domu bez rachunków 2.0” do standardu ZEB
Dobrą receptą na bezpieczeństwo energetyczne w wymiarze indywidualnym jest koncepcja „Domu bez rachunków 2.0”, którą zaprezentujemy podczas kolejnych wystąpień. To gotowy model domu jednorodzinnego odpowiadający klasie energetycznej A lub A+, pokazujący jak w skali takiego budynku wdrożyć integrację systemową. Niskie zapotrzebowanie na energię użytkową (EU30) jest w nim powiązane z optymalnym wykorzystaniem pompy ciepła, fotowoltaiki, magazynu energii, samochodu elektrycznego i inteligentnego sterowania, przy czym – co ważne – projekt jest rozwojowy, dając możliwość etapowania działań inwestycyjnych. Efekt to minimalizacja kosztów energii, harmonijna współpraca z siecią elektroenergetyczną i aktywne uczestnictwo w nowoczesnym systemie energetycznym. Docelowo taki budynek będzie w pełni zgodny z nowym standardem unijnym ZEB.
Szerzej porozmawiamy również o perspektywach domowych magazynów energii, współpracy z samochodem elektrycznym, a także o przyszłości programów „Mój Prąd” i „Moje Ciepło”.
Cztery fora dla czterech obszarów inwestycyjnych
W drugim dniu Kongresu PORT PC przyjrzymy się praktycznym zastosowaniom pomp ciepła w różnego typu obiektach. Fora tematyczne będą poświęcone kolejno:
geotermii niskotemperaturowej i gruntowym pompom ciepła,
inwestycjom w ciepłownictwie i przemyśle przy wykorzystaniu pomp ciepła dużej mocy,
rozwiązaniom dla domów jednorodzinnych zgodnym z koncepcją integracji systemowej w „Domu bez rachunków 2.0”,
zastosowaniom pomp ciepła w budynkach wielorodzinnych i komercyjnych.
Jubileusz 15-lecia i specjalne nagrody
Tegoroczny Kongres zbiega się z 15 rocznicą działalności PORT PC. W programie przewidzieliśmy więc wręczenie specjalnych wyróżnień związanych z tym jubileuszem oraz Galę 15-lecia PORT PC. Zdobywcę jubileuszowej statuetki tradycyjnie poznamy podczas otwarcia Kongresu. Naszych członków i sympatyków serdecznie natomiast zapraszamy na Galę, która odbędzie się wieczorem, po zakończeniu pierwszego dnia Kongresu.
Konferencja Branżowego Centrum Umiejętności w Krzeszowicach
Wydarzeniem, do udziału w którym również gorąco zachęcamy, jest Konferencja Branżowego Centrum Umiejętności w Krzeszowicach zaplanowana 18 czerwca, tuż po zakończeniu Kongresu. PORT PC, we współpracy z lokalnymi władzami, jest jednym z twórców tego bardzo nowoczesnego i świetnie wyposażonego centrum szkoleniowego. Będą w nim prowadzone zajęcia z zakresu energetyki odnawialnej − pompy ciepła i geotermia płytka, przy czym program uwzględnia zarówno kształcenie młodzieży, jak i osób dorosłych, które chcą podnieść swoje kwalifikacje, w tym nauczycieli kształcenia zawodowego.
Niedawne uruchomienie tej placówki to szczególne uhonorowanie 15-lecia działalności PORT PC.
O kosztach ogrzewania decyduje głównie standard energetyczny budynku.
Nowe zestawienie kosztów ogrzewania budynków za II kwartał 2026 r. przygotowane przez POBE pokazuje, że dyskusja o tym, ile zapłacimy za ciepło nie może sprowadzać się wyłącznie do cen paliw i energii. Kluczowe znaczenie ma przede wszystkim standard energetyczny budynku, a dopiero w drugiej kolejności sam wybór źródła ciepła. Wyraźnie to widać przy porównaniu wykresów z kosztami ogrzewania, które przedstawiamy dla czterech różnych poziomów zapotrzebowania budynku jednorodzinnego na energię do ogrzewania pomieszczeń.
Jaki standard dla starszego, a jaki dla nowego budynku?
Do naszej analizy wybraliśmy cztery poziomy energetyczne, które mogą charakteryzować typowy dom jednorodzinny o powierzchni 150 m², użytkowany przez czteroosobową rodzinę korzystającą z ciepłej wody użytkowej. Dwa z nich odpowiadają progom energetycznym stosowanym dziś w programie „Czyste Powietrze” dla budynków istniejących – jest to standard EU 140 i EU 80. Dwa kolejne odnoszą się do nowych budynków − zrealizowanych zgodnie z minimalnymi wymogami aktualnych Warunków Technicznych (WT 2021) oraz w standardzie podwyższonym EU 30. Taki układ pozwala oddzielić logikę modernizacji budynków istniejących od standardów projektowych stosowanych przy nowych domach jednorodzinnych.
W przypadku starszych budynków celowo bierzemy pod uwagę poziomy zapotrzebowania na energię użytkową do ogrzewania EU 80 oraz EU 140. W programie „Czyste Powietrze” przyjęto bowiem, że budynki charakteryzujące się wartością EU poniżej 80 kWh/(m²·rok) mają relatywnie dobry standard energetyczny i ograniczono dla nich wsparcie praktycznie tylko do samej wymiany nieefektywnego źródła ciepła. Z kolei dla budynków w przedziale EU 80-140 kWh/(m²·rok) program zakłada już możliwość termomodernizacji – łącznie z wymianą nieefektywnego źródła ciepła albo bez wymiany, jeśli w domu jest efektywne źródło ciepła. Najszerszy zakres modernizacji (i dofinansowań) przewidziany jest dla budynków o wskaźniku powyżej 140 kWh/(m²·rok), przy czym termomodernizacja odgrywa tu rolę kluczową. W tym kontekście poziomy zużycia ciepła EU 80 i EU 140 są ważnymi punktami odniesienia dla oceny opłacalności modernizacji budynków istniejących, a nie tylko samej wymiany źródła ciepła.
Standardy WT 2021 i EU 30 pokazują natomiast sytuację nowych budynków − a więc nie termomodernizację domu istniejącego, lecz wpływ wyższego standardu projektowego na późniejsze rachunki za ogrzewanie. EU 30 to nowy standard branżowy dla współczesnych domów jednorodzinnych w Polsce o bardzo niskim zapotrzebowaniu na energię. Wspiera on realizację budynków zgodnych z kierunkiem ZEB (czyli budynków zeroemisyjnych wg dyrektywy EPBD z 2024 r.), zapewniając niskie koszty eksploatacji przy optymalizacji kosztów inwestycji. Premiera standardu EU 30 odbyła się 5 lutego 2026 r. podczas targów BUDMA.
Budynek istniejący w standardzie EU 140
Rys. 1. Przykładowe roczne koszty ogrzewania budynku jednorodzinnego o powierzchni 150 m2, o niskimstandardzie energetycznym (EU 140 kWh/(m2 · rok)), wraz z kosztem przygotowania ciepłej wody użytkowej dla 4-osobowej rodziny. Dane uwzględniają koszty energii w II kw. 2026 r.
Zgodnie z zasadami programu „Czyste Powietrze”, w budynkach o zapotrzebowaniu na energię powyżej 140 kWh/(m²·rok) przedsięwzięcie powinno doprowadzić do obniżenia tego wskaźnika do poziomu nie wyższego niż 140 kWh/(m²·rok) oraz do zmniejszenia zużycia energii co najmniej o 40%. Oznacza to, że w tej grupie budynków program wspiera przede wszystkim kompleksową modernizację, a nie tylko samą wymianę źródła ciepła; wymiana źródła jest potrzebna wtedy, gdy istniejące źródło nie jest efektywne.
W budynkach o tak niskim standardzie energetycznym dowolne zastosowane źródło ciepła będzie generować relatywnie wysokie koszty ogrzewania. Ilustruje to wykres na rys. 1 dotyczący istniejącego budynku w standardzie EU 140 kWh/(m²·rok). Koszty ogrzewania są w nim nawet o 60 proc. wyższe niż dla standardu EU 80, który stanowi kolejną pozycję w naszym zestawieniu. Według analiz POBE, roczne wydatki na ogrzewanie i przygotowanie ciepłej wody użytkowej wynoszą obecnie w takim domu około 8070 zł dla pompy ciepła powietrze-woda współpracującej z grzejnikami, około 6120 zł dla pompy ciepła powietrze-woda z ogrzewaniem podłogowym, około 6750 zł dla gruntowej pompy ciepła z grzejnikami oraz około 5170 zł dla gruntowej pompy ciepła z ogrzewaniem podłogowym. Dla porównania: roczny koszt ogrzewania i przygotowania c.w.u. dla kotła gazowego kondensacyjnego wynosi około 9960 zł przy zastosowanych grzejnikach i 9600 zł przy podłogówce, dla kotła na pelet drzewny około 11 890 zł, dla kotła na olej opałowy około 14 200 zł, a dla kotła elektrycznego około 17 730 zł.
Budynek istniejący w standardzie EU 80
Rys. 2. Przykładowe roczne koszty ogrzewania budynku jednorodzinnego o powierzchni 150 m², o zapotrzebowaniu na energię użytkową do ogrzewania EU 80 kWh/(m²·rok), wraz z kosztem przygotowania ciepłej wody użytkowej dla 4-osobowej rodziny. Dane uwzględniają koszty energii w II kwartale 2026 r.
Najniższy próg energetyczny z programu „Czyste Powietrze”, czyli EU 80 kWh/(m²·rok), to wartość, poniżej której nie jest przewidziane dofinansowanie do termomodernizacji budynku. Jest to również maksymalny poziom zapotrzebowania na energię użytkową, do jakiego muszą zejść budynki z przedziału EU 80-140 kWh/(m²·rok), gdy korzysta się z dofinansowania na ich termomodernizację. Jednocześnie, podobnie jak poprzednio, musi być spełniony warunek redukcji tego zapotrzebowania o 40 proc.
Koszty zaopatrzenia w ciepło budynku istniejącego w standardzie EU 80 kWh/(m²·rok) przedstawia wykres na rys. 2. W tym wariancie roczny koszt ogrzewania i c.w.u. wynosi około 5040 zł dla pompy ciepła powietrze-woda z grzejnikami, około 3940 zł dla pompy ciepła powietrze-woda z ogrzewaniem podłogowym, około 4240 zł dla gruntowej pompy ciepła z grzejnikami i około 3330 zł dla gruntowej pompy ciepła z podłogówką. Z kolei dla kotła gazowego kondensacyjnego to około 6510 zł przy grzejnikach i 6280 zł przy podłogówce, dla kotła na pelet drzewny około 7340 zł, dla olejowego około 8780 zł, a dla kotła elektrycznego około 10 910 zł rocznie.
Rys. 3. Przykładowe roczne koszty zaopatrzenia w ciepło budynku jednorodzinnego o powierzchni 150 m², o zapotrzebowaniu na energię użytkową do ogrzewania EU 80 kWh/(m²·rok), z podziałem na koszty przygotowania ciepłej wody użytkowej dla 4-osobowej rodziny oraz koszty ogrzewania pomieszczeń. Dane uwzględniają koszty energii w II kwartale 2026 r.
Przyjrzyjmy się także kolejnemu wykresowi, na rys. 3. Pokazuje on szczegółowe rozbicie rocznych kosztów w budynku istniejącym o standardzie EU 80 kWh/(m²·rok) na dwa składniki: koszty ogrzewania pomieszczeń oraz koszty przygotowania ciepłej wody użytkowej. To ważne uzupełnienie wykresu 2, ponieważ pokazuje, że o różnicach między technologiami grzewczymi decydują przede wszystkim koszty ogrzewania pomieszczeń, natomiast wydatki na c.w.u. dla różnych źródeł ciepła są znacznie bardziej zbliżone.
W przypadku pomp ciepła roczne koszty ciepłej wody użytkowej wynoszą 890-1010 zł rocznie, natomiast koszty ogrzewania budynku mieszczą się w przedziale od około 2440 zł do 4030 zł. Najniższe łączne roczne koszty ogrzewania osiąga gruntowa pompa ciepła współpracująca z ogrzewaniem podłogowym − około 890 zł dla c.w.u. i 2440 zł dla ogrzewania. Dla pompy ciepła powietrze-woda z ogrzewaniem podłogowym jest to odpowiednio około 1010 zł i 2930 zł, a dla wariantu z grzejnikami około 1010 zł i 4030 zł.
Dla kondensacyjnych kotłów na gaz ziemny koszty przygotowania c.w.u. wynoszą około 1160 zł rocznie, ale koszty samego ogrzewania budynku są już wyraźnie wyższe − około 5120 zł dla instalacji podłogowej i około 5350 zł dla instalacji grzejnikowej. W przypadku kotła na pelet drzewny koszty te wynoszą odpowiednio około 1280 zł dla c.w.u. i około 6060 zł dla ogrzewania, a przy oleju opałowym około 1550 zł i 7230 zł.
Wykres 3 bardzo dobrze pokazuje, że w budynku o standardzie EU 80 największe różnice między technologiami, jeśli chodzi o wysokość rachunków za ciepło wynikają z kosztów ogrzewania pomieszczeń. To właśnie dlatego w analizie opłacalności systemu grzewczego kluczowe znaczenie ma nie tylko cena paliwa czy energii, ale także sprawność całego układu, rodzaj instalacji odbiorczej i standard energetyczny budynku.
Nowy budynek w standardzie WT 2021
Rys. 4. Przykładowe roczne koszty ogrzewania nowego budynku jednorodzinnego o powierzchni 150 m2, zrealizowanego zgodnie z minimum wymogów Warunków Technicznych 2021 (EU = 55 kWh/(m2 · rok)), wraz z kosztem przygotowania ciepłej wody użytkowej dla 4-osobowej rodziny. Dane uwzględniają koszty energii w II kwartale 2026 r..
Wykres na rys. 4 pokazuje koszty w nowym budynku jednorodzinnym spełniającym minimalny standard WT 2021 (Warunki Techniczne z 2021 roku), czyli odpowiadającym poziomowi EU = około 55 kWh/(m²·rok). W tym przypadku roczny koszt ogrzewania i c.w.u. wynosi około 3020 zł dla pompy ciepła powietrze-woda z ogrzewaniem podłogowym i około 2570 zł dla gruntowej pompy ciepła z podłogówką.
Wykres pokazuje również dwa warianty współpracy z instalacją fotowoltaiczną o mocy 4 kWp: wtedy koszty roczne spadają odpowiednio do około 2055 zł dla pompy powietrznej i około 1642 zł dla pompy gruntowej. Dla porównania: roczny koszt ogrzewania i przygotowania c.w.u. dla kotła gazowego kondensacyjnego z ogrzewaniem podłogowym wynosi około 4910 zł, kocioł na pelet drzewny około 5450 zł, na olej opałowy około 6520 zł, a kocioł elektryczny około 8070 zł.
Nowy budynek w standardzie EU 30
Rys. 5. Przykładowe roczne koszty ogrzewania nowego budynku jednorodzinnego o powierzchni 150 m2, zrealizowanego w nowym standardzie branżowym EU 30 (EU = 30 kWh/(m2 · rok)), wraz z kosztem przygotowania ciepłej wody użytkowej dla 4-osobowej rodziny. Dane uwzględniają koszty energii w II kwartale 2026 r.
Najniższe koszty eksploatacyjne w całym zestawieniu dotyczą standardu EU 30 kWh/(m²·rok) dla nowych budynków, co ilustruje wykres na rys. 5. Różnice w wydatkach na ciepło, w porównaniu do nowego budynku spełniającego jedynie podstawowe wymogi WT 2021, są znaczące – poprawa standardu skutkuje minimalizacją wydatków oraz zdecydowanie większą ich „odpornością” na zmiany cen energii i paliw.
W budynku w standardzie EU 30 roczny koszt ogrzewania i c.w.u. wynosi około 2110 zł dla pompy ciepła powietrze-woda z ogrzewaniem podłogowym i około 1810 zł dla gruntowej pompy ciepła z podłogówką. Przy współpracy z instalacją PV 4 kWp koszty spadają jeszcze bardziej − do około 1126 zł dla pompy powietrznej i około 863 zł dla pompy gruntowej.
Z kolei dla kotła gazowego kondensacyjnego z ogrzewaniem podłogowym koszt wynosi około 3130 zł, dla kotła na pelet drzewny około 3550 zł, dla olejowego około 4260 zł, a dla kotła elektrycznego około 5230 zł rocznie.
Stare dane klimatyczne zawyżają zapotrzebowanie na ciepło nawet o 30%
Warto zaznaczyć, że rzeczywiste zapotrzebowanie na ciepło użytkowe do ogrzewania pomieszczeń jest obecnie wyraźnie niższe niż wynika z metodologii opartej na archaicznych, ale wciąż obowiązujących danych klimatycznych z lat 1971-2000. Analizy Krajowej Agencji Poszanowania Energii, które zostały wykonane w ramach tworzenia standardu energetycznego EU 30, czyli nowego standardu zmierzającego do bezemisyjnych domów jednorodzinnych, pokazują, że przy uwzględnieniu zaktualizowanych danych klimatycznych z lat 2001-2020 rzeczywiste wartości zapotrzebowania budynków na ciepło EU mogą być dziś niższe nawet o 25-35%. Nowe dane klimatyczne zostały opracowane w 2023 r. w ramach projektu TLM 2000 przez dr inż. Piotra Narowskiego z Politechniki Warszawskiej.
Uwzględnienie aktualnych danych klimatycznych z lat 2001-2020 oznacza na przykład, że budynek kwalifikowany dziś na poziomie zapotrzebowania na energię użytkową EU 80 kWh/(m²·rok) może w rzeczywistości odpowiadać poziomowi zapotrzebowania około 56 kWh/(m²·rok) – ilustruje to wykres na rys. 6. Z kolei budynek charakteryzujący się EU 140 kWh/(m²·rok) może być bliższy wartości około 100 kWh/(m²·rok). Przekonuje to o pilnej potrzebie wprowadzenia zmian w metodologii świadectw charakterystyki energetycznej budynków oraz modyfikacji zasad dotyczących audytu energetycznego.
Rys. 6. Przykładowe roczne koszty ogrzewania budynku jednorodzinnego o powierzchni 150 m², o zapotrzebowaniu na energię użytkową do ogrzewania EU 80 kWh/(m²·rok): porównanie kosztów przy nominalnym zapotrzebowaniu na energię do ogrzewania oraz po redukcji tego zapotrzebowania o 30%. Analiza oparta jest na obowiązującej metodologii oraz na porównaniu danych klimatycznych z lat 1971–2000 i 2001–2020. W obliczeniach uwzględniono koszty energii w II kwartale 2026 r.
Wybór systemu ogrzewania − decyzja oparta na danych, nie emocjach
Z porównania kosztów dla czterech różnych poziomów zapotrzebowania budynku na energię użytkową do ogrzewania (EU) wynika bardzo wyraźnie, że zwiększenie lub poprawa standardu energetycznego radykalnie obniża koszty ogrzewania i to niezależnie od zastosowanej technologii grzewczej. Analiza pokazuje też, że pompy ciepła należą do rozwiązań o najniższych kosztach eksploatacyjnych, szczególnie w budynkach o wyższym standardzie energetycznym i przy współpracy z fotowoltaiką.
Najważniejszy wniosek z całego zestawienia jest prosty: to nie samo źródło ciepła decyduje o rachunkach, lecz relacja między standardem energetycznym budynku a sprawnością całego systemu ogrzewania. Ten sam nośnik energii może generować zupełnie inne koszty w domu energochłonnym i w budynku zaprojektowanym według nowoczesnych standardów.
Dlatego w przypadku budynków istniejących kluczowe pozostają dwa progi programu „Czyste Powietrze” − EU 140 i EU 80 − bo to one pokazują, jak bardzo standard energetyczny wpływa na opłacalność modernizacji. Z kolei dla nowych budynków punktem odniesienia powinny być dziś nie minimalne wymagania aktualnych Warunków Technicznych WT 2021, ale standardy wyższe, takie jak EU 30, które otwierają drogę do bardzo niskich kosztów eksploatacji i korzyści z integracji fotowoltaiki, magazynów energii, samochodów elektrycznych czy taryf dynamicznych. Konieczne jest również jak najszybsze dostosowanie w polskim prawie danych projektowych do warunków klimatycznych panujących w XXI wieku.
Istotne jest także, by decyzję o wyborze systemu grzewczego opierać na rzetelnych danych dotyczących kosztów ogrzewania analizowanych w dłuższej perspektywie, a nie na przyzwyczajeniach czy krótkoterminowych zmianach cen paliw. Wspólnym mianownikiem najniższych kosztów eksploatacji pozostaje dobrze zaizolowany budynek oraz źródło ciepła o wysokiej efektywności sezonowej, które pozwala maksymalnie ograniczyć zużycie energii końcowej.
W aktualnych realiach rynkowych pompy ciepła − szczególnie w nowych i modernizowanych budynkach − pozostają rozwiązaniem oferującym jedne z najbardziej przewidywalnych i konkurencyjnych kosztów ogrzewania. Dane przedstawione w zestawieniu potwierdzają, że inwestycja w nowoczesny system grzewczy jest dziś nie tylko wyborem proekologicznym, ale również racjonalną decyzją ekonomiczną, która realnie wpływa na bezpieczeństwo i stabilność domowego budżetu w kolejnych latach.
Założenia do analizy POBE
Typowy dom jednorodzinny o powierzchni 150 m², 4 osoby, porównanie rocznych kosztów ogrzewania i przygotowania c.w.u. w czterech standardach energetycznych budynku: EU 140, EU 80, WT 2021 i EU 30.
Dane dotyczące cen paliw stałych pochodzą z raportu Polskiego Alarmu Smogowego (PAS) z kwietnia 2026 r., przygotowanego przez Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej CEM. Badanie cen zostało przeprowadzone z wykorzystaniem techniki typu „mystery calling” – osoby dzwoniące do składów opału podawały się za klientów planujących zakup. Kontroli poddano po dwa składy z każdego województwa – w całej Polsce 32 składy opału zlokalizowane w różnych miejscowościach. Analizując ceny węgla sprawdzano cenę granulatu węglowego („groszek”). W przypadku pelletu drzewnego brano pod uwagę najtańsze w ofercie danego dystrybutora certyfikowane paliwo w klasie A1.
Ceny energii elektrycznej i gazu przyjęte do analizy kosztów ogrzewania zostały uśrednione. W przypadku energii elektrycznej uwzględniono popularną dwustrefową i weekendową taryfę energetyczną G12w, przyjmując średnią cenę dla różnych dostawców. W analizie nie wzięto pod uwagę kosztów obsługi urządzeń grzewczych − mają one znaczenie zwłaszcza przy eksploatacji kotłów na paliwo stałe.
Źródło: Porozumienie Branżowe na Rzecz Efektywności Energetycznej POBE
Kongres Stolarki Polskiej inspiruje, dostarcza solidnej porcji wiedzy i wyznacza dalsze kierunki rozwoju branży stolarki budowlanej. Przed nami najnowsza, XVI edycja wydarzenia, który odbędzie się 14 maja 2026 roku w Hotelu Warszawianka w Jachrance. Zapraszamy do udziału w Kongresie!
Porozumienie Branżowe Na Rzecz Efektywności Energetycznej objęło patronatem merytorycznym wydarzenie.
Organizowany przez Związek POiD Kongres Stolarki Polskiej to ważny punkt w kalendarzu przedstawicieli firm z sektora budowlanego, reprezentantów instytucji i ekspertów branżowych oraz dziennikarzy. Kongres przyciąga uczestników bogatym programem merytorycznym, a także wyjątkową atmosferą, która sprzyja integracji i nawiązaniu nowych kontaktów.
XVI Kongres Stolarki Polskiej – trzy bloki tematyczne i obchody 30-lecia Związky POiD
W ramach XVI Kongresu Stolarki Polskiej zaplanowano trzy bloki tematyczne, w których w charakterze prelegentów wezmą udział czołowi eksperci:
I blok tematyczny: Makroekonomia – między Chinami a Brukselą: sytuacja geopolityczna i jej wpływ na rynek materiałów budowlanych
II blok tematyczny: Przyszłość branży:
Kto będzie liderem jutra? Konsolidacja, sukcesja, nowa strategia wzrostu
Co było kluczem do sukcesu branży stolarki i czy ta recepta nadal jest uniwersalna w szybko zmieniającym się otoczeniu?
III blok tematyczny: Marketing i sprzedaż – produkt i ekosystem sprzedaży, jak zdobyć klientów w erze globalnych marek i konsolidacji?
Zwieńczeniem Kongresu będzie uroczysta Gala Orłów Polskiej Stolarki z wręczeniem branżowych nagród. W tym roku zyska ona wyjątkowy charakter, gdyż zostanie połączona z obchodami 30-lecia Związku POiD.
Zapraszamy na XVI Kongres Stolarki Polskiej: 14 maja 2026 roku w Hotelu Warszawianka w Jachrance!
Bloki z wielkiej płyty przez dekady stały się jednym z najbardziej charakterystycznych elementów polskich miast. Dziś stoją przed nowym wyzwaniem – transformacją energetyczną i modernizacją odpowiadającą współczesnym standardom komfortu, ekologii i estetyki. Właśnie takim projektom poświęcony jest ogólnopolski Konkurs „TermoTransformacja”, ogłoszony przez Polską Izbę Budownictwa.
Inicjatywa promuje kompleksowe modernizacje poprawiające efektywność energetyczną, komfort mieszkańców oraz wizerunek osiedli z drugiej połowy XX wieku.
Porozumienie Branżowe na Rzecz Efektywności Energetycznej (POBE) objęło patronat merytoryczny nad Konkursem.
Jerzy Klimm, Prezes Polskiej Izby Budownictwa: „Budynki z wielkiej płyty stanowią ogromną część polskich zasobów mieszkaniowych. Ich modernizacja to jedno z najważniejszych wyzwań stojących dziś przed sektorem budownictwa i zarządcami nieruchomości. Konkurs TermoTransformacja pokazuje, że dobrze zaprojektowana termomodernizacja może nie tylko ograniczyć zużycie energii i emisję CO₂, ale również znacząco poprawić komfort życia mieszkańców oraz estetykę całych osiedli. Chcemy wyróżnić i promować realizacje, które wyznaczają nowe standardy modernizacji budynków wielorodzinnych w Polsce”.
Szczegółowy Regulamin Konkursu dostępny jest pod adresem: 👉 LINK_DO_REGULAMINU
Drugie życie wielkiej płyty
W Polsce w budynkach z wielkiej płyty mieszka kilka milionów osób. Odpowiednio zaprojektowana i wykonana modernizacja może diametralnie zmienić ich funkcjonowanie – od zmniejszenia rachunków za energię po poprawę jakości powietrza i komfortu cieplnego.
Konkurs TermoTransformacja ma na celu pokazanie, że modernizacja takich budynków jest nie tylko koniecznością techniczną, lecz także szansą na architektoniczną i energetyczną transformację całych osiedli.
Organizatorzy szczególnie promują projekty, które uwzględniają:
wysoką efektywność energetyczną,
wykorzystanie odnawialnych źródeł energii,
nowoczesne systemy zarządzania energią,
innowacyjne technologie budowlane,
poprawę estetyki i funkcjonalności budynków.
Konkurs dla spółdzielni, wspólnot, inwestorów, zarządców i projektantów
Do dokonywania zgłoszeń zaproszone są podmioty zaangażowane w modernizację budynków wielorodzinnych w Polsce, w tym:
spółdzielnie mieszkaniowe
wspólnoty mieszkaniowe
mieszkańcy
gminy i jednostki samorządowe
zarządcy nieruchomości
inwestorzy, architekci, projektanci i wykonawcy
Zgłaszać można zakończone inwestycje termomodernizacyjne budynków z wielkiej płyty, które zostały oddane do użytkowania po 1 stycznia 2016 r.
Co decyduje o zwycięstwie?
Zgłoszone realizacje oceniane będą przez Kapitułę Konkursową złożoną z niezależnych ekspertów z zakresu budownictwa, energetyki i architektury.
Pod uwagę brane będą m.in.:
kompleksowość docieplenia budynku
modernizacja stolarki okiennej i drzwiowej
poprawa systemów wentylacji i ogrzewania
wykorzystanie odnawialnych źródeł energii
zastosowanie systemów monitoringu i zarządzania energią
realny efekt energetyczny modernizacji
walory architektoniczne i estetyczne inwestycji
innowacyjność zastosowanych technologii
Każda realizacja może uzyskać maksymalnie 100 punktów.
Harmonogram Konkursu
Nabór zgłoszeń: 30 marca – 30 czerwca 2026 r.
Ocena Kapituły: III kwartał 2026 r.
Głosowanie publiczności online: 1 sierpnia – 20 września 2026 r.
Gala finałowa i ogłoszenie wyników: IV kwartał 2026 r., Warszawa
Nagrody dla najlepszych realizacji
Laureat najlepszej modernizacji otrzyma Nagrodę Główną w wysokości 10 000 zł netto. Kapituła może także przyznać dodatkowe wyróżnienia tematyczne oraz nagrody fundowane przez partnerów konkursu.
Swojego faworyta wybiorą również internauci w głosowaniu online, przyznając Nagrodę Publiczności.
Nagrody trafią do podmiotów zarządzających zwycięskimi budynkami.
Jak zgłosić projekt?
Zgłoszenia przyjmowane są wyłącznie drogą elektroniczną.
Zapraszamy na Forum Pomp Ciepła 2026 w nowym wymiarze!
Termin: 4 marca 2026 r. podczas Targów ENEX.
Lokalizacja: Targi Kielce, ul. Zakładowa 1, 25-672 Kielce
O godzinie 12:50 zapraszamy na wystąpienie oraz debatę:
Nowy standard energetyczny budynków jednorodzinnych – [Damian Kot CREDIT AGRICOLE, Paweł Lachman PORT PC, Marek Beśka SEDG] DEBATA: Nowoczesne projektowanie budynków jednorodzinnych – od dobrego projektu do spójnego standardu
Forum Pomp Ciepła 2026 to połączenie wydarzenia na żywo na targach z profesjonalną produkcją video, realizowaną jako odcinek specjalny na kanale YouTube GLOBEnergia.
Forum Pomp Ciepła 2026 to połączenie wydarzenia na żywo na targach z profesjonalną produkcją video, realizowaną jako odcinek specjalny na kanale YouTube GLOBEnergia.
To dynamiczne, angażujące i merytoryczne spotkanie, tworzone z myślą o handlowcach, producentach, instalatorach i ekspertach HVAC/OZE.
Forum Pomp Ciepła 2026 kierowane jest do osób, które realnie wpływają na rynek:
Handlowców i zespołów sprzedaży pomp ciepła
Producentów, importerów, dystrybutorów
Instalatorów i firm wykonawczych
Doradców technicznych, projektantów HVAC
Decydentów z rynku OZE/HVAC
Ekspertów branżowych i przedstawicieli organizacji
Nowa jakość projektowania domów jednorodzinnych. Zapraszamy na konferencję EU30 podczas targów BUDMA 2026
Projektowanie domów jednorodzinnych stoi dziś przed wyzwaniem, jakiego polski rynek nie znał od lat. Zmieniające się regulacje unijne, rosnące koszty energii, oczekiwania sektora finansowego oraz potrzeba realnego ograniczania emisji sprawiają, że tradycyjne podejście do budownictwa mieszkaniowego przestaje być wystarczające. Coraz częściej nie wystarczy już „dobry projekt” – potrzebny jest spójny standard, który łączy wymagania techniczne, energetyczne, środowiskowe i finansowe w jedno czytelne rozwiązanie.
Właśnie tej nowej jakości projektowania poświęcona będzie konferencja EU30 – jednolity standard energooszczędnego domu jednorodzinnego, organizowana przez Fundację Instytut Trendów we współpracy z Porozumieniem Branżowym na rzecz Efektywności Energetycznej (POBE) oraz Partnerami projektu EU30. Wydarzenie odbędzie się 5 lutego 2026 r. podczas targów BUDMA na Międzynarodowych Targach Poznańskich.
Rynek budownictwa jednorodzinnego znajduje się dziś na styku kilku silnych trendów. Z jednej strony rosną oczekiwania inwestorów dotyczące komfortu, kosztów eksploatacji i niezależności energetycznej. Z drugiej – pojawiają się coraz bardziej precyzyjne wymagania regulacyjne, takie jak dyrektywa EPBD, standard budynków zeroemisyjnych (ZEB) czy unijna taksonomia zrównoważonego finansowania. Do tego dochodzą oczekiwania banków, które coraz częściej uzależniają warunki kredytowania od parametrów energetycznych budynków.
W tym kontekście standard EU30 nie jest kolejną „etykietą energetyczną”, lecz kompletnym podejściem do projektowania domu jednorodzinnego – od fizyki budowli, przez instalacje techniczne, aż po zgodność z przyszłymi regulacjami i wymaganiami finansowania.
EU30 – projektowanie domu w nowym wymiarze
EU30 to wspólna inicjatywa organizacji zrzeszonych w POBE oraz Krajowej Agencji Poszanowania Energii (KAPE), realizowana przy aktywnym udziale Fundacji Instytut Trendów. Standard został zaprezentowany po raz pierwszy podczas Kongresu Trendy 2025 i od tego czasu wzbudza duże zainteresowanie środowiska projektantów, wykonawców, inwestorów i instytucji finansowych.
Konferencja podczas BUDMY 2026 będzie pierwszym wydarzeniem w całości poświęconym praktycznemu wymiarowi EU30. Uczestnicy poznają konkretne wymagania techniczne, zobaczą przykłady obliczeń energetycznych rzeczywistych budynków oraz dowiedzą się, jak projektować domy jednorodzinne, które nie tylko spełniają obecne normy, ale są przygotowane na nadchodzące zmiany regulacyjne.
Projektanci, inwestorzy, banki – wspólny język
Jednym z kluczowych elementów konferencji będzie pokazanie, że nowa jakość projektowania domów jednorodzinnych wymaga wspólnego języka wszystkich uczestników rynku. EU30 porządkuje wymagania w sposób zrozumiały zarówno dla architektów i projektantów, jak i dla banków czy instytucji publicznych.
W programie konferencji znajdą się wystąpienia poświęcone m.in.:
wymaganiom technicznym dla budynków w standardzie EU30,
obliczeniom energetycznym i doborowi technologii,
roli pomp ciepła, wentylacji mechanicznej i instalacji OZE,
znaczeniu standardu EU30 dla dekarbonizacji portfeli kredytowych,
zgodności EU30 z taksonomią UE i standardem ZEB.
Wydarzenie zakończy debata ekspercka, w której przedstawiciele branży, instytucji eksperckich i sektora finansowego odpowiedzą na pytanie, czy EU30 może stać się nowym punktem odniesienia dla rynku nowych domów jednorodzinnych w Polsce.
Konferencja EU30 to propozycja dla wszystkich, którzy chcą projektować i realizować domy jednorodzinne w sposób świadomy, przyszłościowy i odporny na zmiany regulacyjne. To także okazja do zdobycia wiedzy, która w najbliższych latach będzie miała bezpośredni wpływ na konkurencyjność projektów i inwestycji mieszkaniowych.
5 lutego 2026 r., godz. 11:00
Międzynarodowe Targi Poznańskie, Pawilon 3, Sala Zielona
Udział w konferencji jest bezpłatny (wymagany bilet wstępu na targi BUDMA). Wejdź na stronę konferencji po dowiedz się, jak otrzymać darmowe wejście na targi BUDMA – TUTAJ
Zapraszamy do udziału w wydarzeniu, które wyznacza nową jakość projektowania domów jednorodzinnych w Polsce.
Dziś wiele osób zaangażowanych w inwestycje budowlane zadaje pytanie, jaki jest współczesny model energooszczędnego domu jednorodzinnego w Polsce. Już wkrótce otrzymają na nie konkretną odpowiedź. Ruszyły prace nad przygotowaniem wytycznych branżowych dla standardu energetycznego EU 30 dedykowanego takim budynkom. Projekt ogłoszono 29 października podczas Kongresu Trendy 2025 i jest to wspólne przedsięwzięcie organizacji uczestniczących w Porozumieniu Branżowym na rzecz Efektywności Energetycznej (POBE) oraz Krajowej Agencji Poszanowania Energii (KAPE), przy udziale Fundacji „Instytut Trendów”.
Głównym celem tego projektu jest stworzenie nowoczesnego, spójnego i realistycznego standardu energetycznego dla domów jednorodzinnych w Polsce o bardzo niskim zużyciu energii użytkowej na ogrzewanie – maksymalnie na poziomie 30 kWh/m² rocznie, spójnego z przyszłymi wymogami dyrektywy EPBD. Inicjatorzy projektu są przekonani, że wprowadzenie takiego standardu przysłuży się rozwojowi zeroemisyjnego budownictwa jednorodzinnego i energetyki prosumenckiej w Polsce.
Praktyczne narzędzie nie tylko dla branży
Pakiet wytycznych dla standardu EU 30 zostanie opracowany w postaci poradnika branżowego. Będzie w nim można znaleźć wiele przykładów, jak w praktyce wykorzystywać i łączyć dostępne rozwiązania techniczne, aby za przystępną cenę budować nowoczesne i energooszczędne domy jednorodzinne, które w pełni wpisują się w zaostrzone kryteria polityki klimatycznej Unii Europejskiej.
Standard ten może być jednocześnie wyznacznikiem racjonalności inwestycji budowlanej. Dzięki odpowiedniemu ukierunkowaniu działań – zgodnie z wytycznymi zawartymi w poradniku, pozwala zoptymalizować nakłady inwestycyjne, gwarantując bardzo dobre efekty środowiskowe i ekonomiczne.
Korzyści dla właścicieli tak budowanych domów są oczywiste: wysoki komfort użytkowy, niskie i przewidywalne koszty eksploatacji oraz utrzymująca się przez wiele lat wysoka wartość nieruchomości. Według szacunków organizacji zaangażowanych w projekt, realizacja budynku w standardzie EU 30 może przynieść znaczące oszczędności rocznych kosztów ogrzewania pomieszczeń – nawet na poziomie 50-60% − w stosunku do nowych budynków, które są obecnie wznoszone w standardzie WT 2021 i mają wentylację grawitacyjną (rys. 1).
Rys. 1. Aktualne roczne koszty ogrzewania i przygotowania ciepłej wody (12 listopada 2025, POBE) dla budynku zrealizowanego w standardzie EU 30, o powierzchni ogrzewanej 150 m2, zamieszkałego przez 4 osoby
Z tych powodów, jak przewidują inicjatorzy projektu, standard EU 30 stanie się przydatnym narzędziem nie tylko dla projektantów czy architektów, ale również dla inwestorów, rzeczoznawców budowlanych czy podmiotów zobowiązanych do przestrzegania zasad taksonomii zrównoważonego finansowania, jak banki i agencje ubezpieczeniowe. Będzie miał istotne przełożenie na praktykę budowlaną, decyzje finansowe, a być może także na regulacje prawne (np. przyszłe zmiany w metodologii świadectw charakterystyki energetycznej budynków).
Solidna baza i perspektywiczne podejście
Nowy standard EU 30 nawiązuje do sprawdzonych polskich wzorców dla budownictwa energooszczędnego – standardu NF40, wdrożonego przez NFOŚiGW ponad dekadę temu. Łączy je z aktualnym stanem wiedzy technicznej oraz wymogami technologicznymi i klimatycznymi Unii Europejskiej, które będą wprowadzane w najbliższych latach.
W zakresie rozwiązań technicznych uwzględnia między innymi: test szczelności powietrznej budynku, wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła, zastosowanie pompy ciepła, instalacji fotowoltaicznej i magazynu energii oraz systemu zarządzania energią, a także gotowość budynku do ładowania samochodów elektrycznych. Oznacza to między innymi, że budynek w standardzie EU 30 jest w pełni gotowy na taryfy dynamiczne.
Z kolei w ujęciu formalnym standard EU 30 gwarantuje zgodność z nowym, unijnym standardem budynku zeroemisyjnego (bezemisyjnego), tzw. ZEB (Zero Emission Building), zasadami taksonomii zrównoważonego finansowania i wynikającymi z nich kryteriami środowiskowymi DNSH (Do No Significant Harm). Jest także zgodny z programami wsparcia „Moje Ciepło” i „Mój Prąd”.
Co więcej, śmiało można stwierdzić, że standard EU 30 stanowi praktyczne rozwinięcie unijnego celu ZEB (Zero Emission Building) w odniesieniu do budynków jednorodzinnych. Jego założenia ułatwiają inwestorom, projektantom i instytucjom finansowym stosowanie wymogów nowej dyrektywy EPBD w sposób prosty, mierzalny i dostosowany do polskich warunków klimatycznych i ekonomicznych.
Jak podkreśla Paweł Lachman, koordynator POBE i jeden z inicjatorów projektu:
− EU 30 to standard przygotowany przez branżę – dla branży. Wyprzedza unijne wymagania i pozwala inwestorom budować domy, które będą komfortowe, tanie w eksploatacji i gotowe na przyszłość – bez ryzyka kosztownej termomodernizacji po 2030 roku.
Lachman wyjaśnia również, dlaczego już teraz taki standard jest w Polsce niezwykle potrzebny:
− Szacujemy, że w ostatnich pięciu latach w Polsce wybudowano ponad 200 tysięcy domów jednorodzinnych, które będą musiały przejść termomodernizację po 2030 roku, aby spełnić unijne wymogi efektywności energetycznej.Właśnie dlatego opracowanie standardu EU 30 ma tak duże znaczenie praktyczne – daje inwestorom gotowy wzorzec budynku, który już dziś spełnia przyszłe wymagania unijne.
Prace nad wytycznymi już trwają
O rozpoczęciu prac nad branżowym standardem EU 30 oficjalnie poinformowano 29 października br. podczas Kongresu Trendy w Krakowie, a prawdopodobnie już 5 lutego 2026 roku, podczas targów BUDMA w Poznaniu, będzie można poznać ich efekt. Uczestnicy projektu planują wówczas prezentację gotowego standardu EU 30 oraz publikację szczegółowych wytycznych. Wcześniej będą się odbywać konsultacje branżowe.
Projekt jest realizowany przez specjalistów z Krajowej Agencji Poszanowania Energii (KAPE), przy wsparciu partnerów strategicznych – Leroy Merlin Polska oraz Credit Agricole Bank Polska, a także kilku organizacji branżowych, które są sygnatariuszami POBE:
Stowarzyszenia Energooszczędne Domy Gotowe (SEDG),
Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC),
Polskiego Związku Producentów i Przetwórców Izolacji Poliuretanowych PUR i PIR (SIPUR),
Polskiego Stowarzyszenia Producentów Styropianu (PSPS),
Polskiej Korporacji Techniki Sanitarnej, Grzewczej, Gazowej i Klimatyzacji (SGGiK).
Partnerzy projektu od lat angażują się w promowanie zrównoważonego budownictwa, nowoczesnych technologii energetycznych i efektywności energetycznej w polskich domach. Zapraszają też wszystkie zainteresowane organizacje branżowe do wzięcia udziału w konsultacjach wytycznych do standardu EU 30.
